Vận hành trại qua mùa khan hoa

Đàn ong dú không di chuyển theo mùa hoa như người nuôi ong mật vẫn làm. Tháng khan là tháng phải sống bằng dự trữ trong hũ — và là lúc trại mất đàn nhiều nhất.

Biết trước tháng nào khan

Đây là dữ liệu chỉ có được từ chính trại mình:

1. Mỗi tháng đi một vòng bán kính bay, ghi cây gì đang nở
2. Quan sát ong chở phấn màu gì — biết chúng đang ăn ở đâu
3. Đánh dấu tháng trống
4. Sau một năm có lịch hoa riêng cho từng điểm đặt

Lưu ý: mỗi điểm một lịch riêng. Điểm này khan tháng chín thì điểm kia có thể vẫn còn — đó cũng chính là một lý do để có nhiều điểm.

Việc tuyệt đối tránh trong tháng khan

Điểm đầu là điểm hay bị vi phạm nhất: người nuôi thấy hũ đầy thì thu, không nghĩ tới hai tháng sau.

Ong lạ cướp mật — rủi ro đặc trưng của mùa khan

Khi các đàn quanh vùng đói, chúng tìm tới tổ khác. Đàn yếu trong trại thành mục tiêu vì không đủ quân giữ cửa.

• Dấu hiệu — xác ong quanh cửa, cửa bị bịt gần kín, ong bay lượn quanh không vào
• Không để mật vương vãi ở bất kỳ đâu trong trại — mùi mật kích hoạt việc này
• Không thu hoạch trong mùa này, cũng vì lý do đó
• Theo dõi kỹ các đàn yếu — chúng là mục tiêu đầu tiên

Việc nên làm

1. Đi tuần dày hơn — đây là mùa cần quan sát nhiều nhất
2. Theo dõi đàn yếu sát — nhìn có ong chở phấn về không
3. Kiểm bát nước — mùa khan thường trùng mùa khô, nước bốc hơi nhanh
4. Giữ nguồn nước cho đàn đầy đủ
5. Cân nhắc nhập đàn quá yếu vào đàn khoẻ thay vì để sập
6. Ghi lại đàn nào qua mùa khó thế nào — dữ liệu về sức chống chịu của từng dòng

Điểm 6 có giá trị dài hạn: mùa khan là phép thử tự nhiên cho biết dòng nào chịu được điều kiện khó — thông tin để quyết định nhân từ dòng nào.

Giải pháp dài hạn

• Trồng bổ sung loài nở đúng tháng trống — bền nhất nhưng cần thời gian, nên bắt đầu ngay năm đầu
• Giảm số tổ ở điểm hay khan — ít miệng ăn hơn thì qua được
• Mở điểm mới có lịch hoa lệch — điểm này khan thì điểm kia còn
• Không thu hoạch ở tháng trước mùa khan — để đàn tích đủ dự trữ

Điểm cuối làm được ngay và không tốn gì, nhưng đòi hỏi biết trước tháng nào khan — tức là phải có lịch hoa của trại.

Câu hỏi thường gặp