Với vài tổ đây là việc nửa buổi. Với trại thì nó là chiến dịch — và làm sót một tổ thường là mất một đàn, vì nước vào tổ suy dần âm thầm trong nhiều tuần.
Bước 9 là thứ phân biệt trại với nuôi chơi. Ở quy mô trại, sót tổ là chuyện chắc chắn xảy ra nếu không đối chiếu danh sách.
| Việc | Vì sao |
|---|---|
| Dọn cỏ, lá quanh chân trụ | Mùa mưa cỏ mọc nhanh, bắc cầu cho kiến |
| Cắt cành chạm thùng | Đường bò trên cao, vô hiệu hoá bát nước |
| Khơi thoát nước lối đi | Để còn vào được đi tuần |
| Cố định lại mái che yếu | Gió mùa mưa mạnh hơn |
| Kiểm cây có cành nguy hiểm | Cành gãy rơi vào thùng |
| Dọn kho thùng dự phòng | Thùng ẩm mốc trong kho là vô dụng |
Nếu mưa tới sớm hơn dự tính, làm theo thứ tự này:
Danh sách này lấy từ nhật ký, không từ trí nhớ — tổ nào từng bị ẩm mùa trước là thông tin phải tra được.
Bước 5 làm chiến dịch năm sau tốt lên: sau hai mùa sẽ thấy mẫu lặp lại — ví dụ tổ ở góc trũng luôn ẩm, hoặc lô thùng đóng cùng đợt gỗ đó luôn vênh.
Vì bịt khe khi mưa đã vào là muộn — mốc đã bắt đầu, và mốc trong cấu trúc thì gần như không cứu được đàn yếu. Ngoài ra mùa mưa khó làm việc vì mở tổ trong mưa là mời nước vào, và điểm xa có thể không vào được khi đường lầy.
Đóng nắp soi khe sáng, kiểm nắp cong vênh, trám khe nứt ở vách, kiểm mái che đủ rộng và cố định chắc, xem hướng gió xem cửa có bị tạt không, kê lại nghiêng nhẹ nếu nắp đọng nước, nâng chân trụ chỗ hay ngập, kiểm đáy có ẩm không, và tick vào danh sách.
Tổ ở điểm xa nhất vì mùa mưa có thể không vào được, tổ có nắp cũ hoặc từng bị ẩm, tổ đang yếu, tổ mới tách chưa bịt kín thùng xong, và tổ ở chỗ trũng hoặc hướng gió tạt.
Ngửi cửa tổ mỗi lần đi tuần vì mùi chua nồng là mốc và mũi phát hiện trước mắt, xem vệt ẩm ngoài thùng có kéo dài sau khi tạnh không, và kiểm sau mỗi đợt mưa lớn xem mái có bị xô và trụ có lún.
Vì sau hai mùa sẽ thấy mẫu lặp lại — ví dụ tổ ở góc trũng luôn ẩm, hoặc lô thùng đóng cùng đợt gỗ đó luôn vênh. Dữ liệu này làm chiến dịch năm sau chính xác hơn.
Đàn ong dú không di chuyển theo mùa hoa. Tháng khan là tháng phải sống bằng dự trữ.
Cơ hội tách chỉ đến một hai lần mỗi năm. Chuẩn bị thiếu là lỡ cả năm.
Đàn ở điểm bị quên là đàn không ai bảo vệ. Và chúng không gọi được cho ai.
Ở trại nhiều đàn, việc làm sai mùa không hỏng một tổ mà hỏng cả đợt.
Trục quy mô và kinh tế: làm trại ong dú như một cơ sở sản xuất. Bao nhiêu tổ thì sống được bằng nghề, bố trí mặt bằng, chi phí đầu tư, nhân công, lịch vận hành quanh năm, đầu ra sản phẩm, kết hợp du lịch nông nghiệp. Người đọc là người tính chuyện làm ăn, không phải người nuôi chơi vài tổ.