Bán giống hay bán mật: chọn đầu ra cho trại

Hai đầu ra này mâu thuẫn nhau ở một điểm cụ thể: thu mật nhiều thì đàn chậm lớn, mà đàn chậm lớn thì tách được ít giống.

Vì sao chúng kéo ngược nhau

Vì cấu trúc tổ ong dú là một khối, thu hoạch luôn là can thiệp vào tổ, không như quay cầu ong mật rồi trả cầu về:

1. Phải mở nắp, tiếp cận vùng hũ
2. Lấy hũ nghĩa là phá phần cấu trúc đó
3. Đàn phải đắp lại từ đầu bằng sáp và nhựa cây
4. Trong lúc đắp lại, đàn dồn nguồn lực cho việc đó thay vì lớn lên

Nên mỗi lần thu là lùi thời điểm đàn đủ mạnh để tách.

So sánh hai đầu ra

Vì sao trại nhỏ thường chọn giống

• Nguồn cung giống hẹp — không ai nhân nhanh hơn được, kể cả trại lớn
• Sản lượng mật quá nhỏ để làm quy mô
• Ở giai đoạn đầu, giữ đàn để nhân có giá trị hơn thu mật
• Không cần đầu tư bao bì, kênh bán lẻ

Khi nào bán mật là hợp lý

1. Đã qua giai đoạn nhân đàn — số đàn đã tới trần nguồn hoa của các điểm
2. Đàn khoẻ và có dư thật — nhiều hũ đầy, khu ấu trùng rộng
3. Vào đúng mùa hoa rộ, không thu vào mùa khan hay đầu mùa mưa
4. Có kênh bán chấp nhận đặc tính của mật ong dú

Điểm 4 quan trọng: mật ong dú loãng, độ ẩm thường trên 25%, vị chua nhẹ do lên men tự nhiên trong hũ. Người quen mật ong mật lần đầu nếm hay tưởng mật hỏng. Bán mà không giải thích được điều này là chuốc rắc rối.

Đầu ra thứ ba ít người tính

Với trại đặt trong vườn cây ăn trái, giá trị thụ phấn thường lớn hơn giá trị mật — tỷ lệ đậu trái tăng, trái đều hơn.

Đây là đầu ra không cần bán gì cả, nhưng nên đo: ghi tỷ lệ đậu trái theo khu, khu gần tổ so với khu xa. Sau một hai mùa sẽ có con số thay vì cảm giác.

Chiến lược thường gặp

Nhiều trại chạy theo thứ tự này:

• Ba năm đầu — không thu mật, dồn toàn bộ vào nhân đàn
• Khi tới trần nguồn hoa — bắt đầu thu mật ở các đàn dư
• Bán giống đều đặn làm nguồn thu chính
• Mật là thu thêm và là thứ để giới thiệu về trại

Câu hỏi thường gặp