Nhiều điểm đặt: khi nào tách ra và cách chia

Quy mô trại ong dú bị chặn bởi số điểm đặt tìm được, không phải bởi vốn hay số thùng. Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với nuôi ong mật.

Vì sao có trần

• Bán kính bay chỉ vài trăm mét — mọi đàn ở một điểm ăn chung một vùng hoa
• Không di chuyển đàn theo mùa hoa được như ong mật
• Đàn phải sống qua tháng khan bằng nguồn ngay tại chỗ

Nghĩa là thêm thùng ở cùng một chỗ, quá một ngưỡng nào đó, không tạo thêm sản lượng mà chỉ chia nhỏ cái đang có.

Dấu hiệu đã tới ngưỡng

Cách phân biệt then chốt: tất cả cùng chậm là nguồn hoa; vài đàn yếu là vấn đề riêng của chúng. Nhầm hai thứ này dẫn tới chữa sai chỗ.

Ngoài trần nguồn hoa, còn ba lý do mở điểm

1. Tán rủi ro — một trận bão, một đợt phun thuốc, một đám cháy có thể quét cả điểm
2. Mùa hoa lệch nhau giữa các vùng — điểm này khan thì điểm kia còn
3. Chỗ đặt đàn tách — đàn mới phải xa đàn mẹ, nếu không sẽ mất quân về tổ cũ

Lý do 1 hay bị đánh giá thấp cho tới khi xảy ra. Với ong dú, mất một đợt đàn là mất luôn nhiều năm nhân giống — không mua lại nhanh được vì nguồn cung giống hẹp.

Điểm mới cách bao xa

• Đủ xa để vùng kiếm ăn không chồng lấn — xa hơn bán kính bay khá nhiều
• Đủ xa để rủi ro không dùng chung — không cùng một hướng gió bão, không cùng một chủ ruộng
• Nhưng phải đi tới được đều đặn — điểm không đi tuần được là điểm sẽ mất đàn

Điểm cuối là ràng buộc thật. Điểm đặt xa mà mùa mưa không vào được nghĩa là ba tháng không ai kiểm — bát nước cạn, kiến lên, mái che bị gió xô, và không ai biết.

Chia đàn giữa các điểm

Khi mở điểm mới, không chuyển đàn đang khoẻ sang ngay. Lý do: dời tổ là xáo trộn nặng, và đàn ong dú không chịu tốt.

Cách ít rủi ro hơn:

1. Đặt các đàn mới tách vào điểm mới — chúng dù sao cũng cần chỗ mới
2. Đặt đàn mới mua vào điểm mới — chưa định vị nên không mất quân
3. Chỉ dời đàn đang khoẻ khi có lý do rõ ràng, và làm vào mùa thuận lợi

Quản lý khi có nhiều điểm

• Mã tổ có phần chỉ điểm gốc, vị trí hiện tại là trường riêng có lịch sử
• Mỗi điểm một danh sách tổ để đối chiếu khi đi tuần
• Điểm xa lên lịch cố định, gom hết việc định kỳ vào mỗi chuyến
• Ghi ngay tại chỗ — về nhà mới ghi là mất một nửa chi tiết
• Ghi cả việc chưa làm xong để lần sau tiếp

Từ hai điểm trở lên, sổ tay bắt đầu hỏng — vì phải nhớ mang đúng sổ, và tra chéo giữa các điểm gần như không làm được.

Câu hỏi thường gặp