Kế hoạch ba năm cho trại ong dú

Ong dú nhân chậm — một tới hai lần tách mỗi năm cho một đàn khoẻ, và không kỹ thuật nào rút ngắn được. Nghĩa là kế hoạch trại phải tính theo năm, và tính sai từ đầu là trả giá bằng mấy năm.

Tính ngược từ đích

Cách lập kế hoạch duy nhất đáng tin: bắt đầu từ số đàn muốn có sau ba năm, rồi tính ngược.

Nên tính có hao hụt, không tính theo kịch bản mọi đàn đều sống. Trại nào cũng mất đàn, nhất là hai năm đầu khi còn đang học vị trí.

Năm thứ nhất: học vị trí

Mục tiêu không phải là nhiều đàn, mà là hiểu chỗ mình đang đứng.

1. Nuôi nhỏ — vài tổ, đủ để so sánh với nhau
2. Lập bản đồ nguồn hoa — mỗi tháng đi một vòng bán kính bay, ghi cây gì đang nở
3. Tìm ra tháng khan hoa của vùng mình
4. Ghi chép từ tổ đầu tiên — thói quen hình thành lúc còn ít tổ
5. Trải qua đủ một chu kỳ mùa — mùa mưa, mùa nắng, mùa nồm nếu có

Học bằng năm tổ rẻ hơn học bằng năm mươi tổ rất nhiều. Đây là năm không nên tiết kiệm thời gian.

Năm thứ hai: mở điểm và nhân đàn

• Mở điểm đặt thứ hai — vừa giải trần nguồn hoa vừa tán rủi ro
• Tách từ những đàn khoẻ nhất, không tách đều tay
• Bổ sung giống từ nguồn khác nếu cả trại đều từ một hai tổ gốc
• Xây lịch mùa riêng cho trại dựa trên dữ liệu năm một
• Chuyển từ sổ tay sang app khi qua mốc chục tổ

Điểm thứ hai đáng nhấn: đừng tách đều tay. Dữ liệu năm một đã cho biết dòng nào khoẻ — nhân từ đó, và dừng nhân từ dòng hay có vấn đề.

Năm thứ ba: quy trình và đầu ra

• Lịch vận hành cố định — không còn tuỳ hứng
• Có thể có người phụ — cần quy trình viết ra được
• Bắt đầu tính đầu ra — bán giống, bán mật, hay cả hai
• Điểm đặt thứ ba nếu cần
• Đo lại tốc độ thật của trại mình để lập kế hoạch ba năm tiếp

Ba sai lầm về kế hoạch

Mua nhiều ngay năm đầu

Vốn lớn khi chưa biết vị trí có nuôi được không, và sai lầm nhân lên trên tất cả các đàn.

Tính theo cấp số nhân

Một thành hai, hai thành bốn — ong dú không chạy theo cấp số đó, và kế hoạch dựa trên nó sai ngay từ năm thứ nhất.

Không tính hao hụt

Kế hoạch giả định mọi đàn đều sống thì hụt ngay khi mất đàn đầu tiên — mà điều đó gần như chắc chắn xảy ra.

Điều duy nhất rút ngắn được

Chỉ có một cách đi nhanh hơn sinh học: mua thêm giống. Và giống đắt vì chính lý do đó — nguồn cung bị chặn ở tốc độ nhân đàn, kể cả ở trại lớn.

Nên khi lập kế hoạch, mua giống là một khoản vốn có tính toán, không phải chuyện tuỳ hứng khi thấy ai đó rao bán.

Câu hỏi thường gặp